Ouderen praten graag over vroeger. Hun schooltijd, hun eerste vriendje of vriendin, het gezinsleven en hun werk. Via dit soort onderwerpen vertellen zij hun levensverhaal aan jongere generaties. Hoe kun je zulke verhalen oproepen en vastleggen? En welke rol kan erfgoed daarbij spelen?

In het voorjaar van 2009 is Cultureel Erfgoed Noord-Holland met het eerste Tijd voor Toen-project begonnen in samenwerking met Stichting Hervormd Centrum Pennemes, een woon- en zorgcentrum voor ouderen in Zaandam. Op 6 oktober 2009 ging het eerste themakwartaal ‘onderwijs’ in het Pennemes feestelijk van start. Tijdens de maandelijkse verjaardagviering van de bewoners werd door Eric van der Heide het Tijd voor Toenfotoalbum overhandigd vol oude schoolfoto’s aan twee bewoners die zelf voor de klas hebben gestaan.

Uitbreiding Tijd voor Toen
In 2010 wordt het project Tijd voor Toen in Zaanstad uitgebreid met nieuwe verzorgingshuizen als deelnemer aan het project. In overleg met de Gemeente Zaanstad nodigt Cultureel Erfgoed Noord-Holland vier verzorgingshuizen uit om mee te doen. Zij kunnen direct aan de slag met de al ontwikkelde materialen, maar zullen ook meedenken over nieuwe thema’s en activiteiten.

Bij het reminisceren, het ophalen van herinneringen aan het verleden, staan positieve herinneringen centraal. Aan de hand van voorwerpen, muziek, foto's en films, bijvoorbeeld afkomstig uit musea of archieven, worden vragen gesteld en komen herinneringen tot leven.
De reminiscentiekist ‘Onderwijs’ is de eerste uit de serie kisten die Cultureel Erfgoed Noord-Holland ontwikkelt, speciaal voor de bewoners die licht dementerend zijn. De kist bevat veel herkenbare voorwerpen uit de schooltijd van de bewoners, zoals een lei, een griffel, schoolplaten en leesplankjes. Om het ophalen van herinneren te stimuleren zijn aan alle voorwerpen activiteiten gekoppeld, zoals puzzelen, een stukje breien of schrijven met kroontjespen en inkt, net zoals vroeger. Deze activiteiten zijn omschreven in een uitgebreide handleiding voor de activiteitenbegeleiders.

Herinneringen aan een eerste liefde, poëziealbums, vroegere vriendschappen, de bruiloft: in het nieuwe jaar worden deze onderwerpen behandeld in het themakwartaal ‘Liefde en Vriendschap’ (januari t/m maart). Cultureel Erfgoed Noord-Holland stelt samen met het Pennemes en de Zaanse erfgoedinstellingen een gevarieerd programma samen voor bewoners.

Oproep aan erfgoedinstellingen
Cultureel Erfgoed Noord-Holland stelt de inbreng van Zaanse erfgoedinstellingen erg op prijs. Heeft u ideeën voor het organiseren van een activiteit of het maken van een product dat aansluit bij dit thema? Neem dan contact op met Vibeke Roeper.

Cultureel Erfgoed Noord-Holland wil de resultaten van het pilotproject in Zaanstad ook toepasbaar maken voor andere zorginstellingen en gemeenten. Dat kan gaan om concrete producten op maat, maar ook om activiteitenprogramma’s, scholing of netwerkondersteuning.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met sectorhoofd Vibeke Roeper via of telefoonnummer (023) 553 14 98.